W przestrzeni publicznej pojawiły się informacje, że Ministerstwo Klimatu i Środowiska przygotowuje zmiany w ustawie dotyczącej odpadów i opakowań. W projekcie, który jest jeszcze na etapie prac i uzgodnień, ma znajdować się zapis dotyczący gastronomii. Chodzi o obowiązek zapewnienia klientowi — na jego życzenie — około 0,5 litra darmowej wody z kranu.
Cel? Zmniejszenie ilości odpadów opakowaniowych, przede wszystkim plastiku. W praktyce oznaczałoby to kolejną zmianę w codziennym funkcjonowaniu restauracji, barów i kawiarni. Na razie jednak to nie jest prawo obowiązujące, tylko propozycja, która może jeszcze ulec modyfikacjom.
W branży gastronomicznej już teraz pojawiają się emocje. Jedni mówią o ekologii i zdrowym kierunku zmian, inni o realnych stratach i ingerencji w model biznesowy.
„Stawiać na stole darmową kranówkę — restaurator nie sprzedaje już niegazowanej wody (ani innych napojów), również polskiego producenta. Nie zarobi producent, dystrybutor ani restaurator.” — taki argument przewija się w wielu rozmowach właścicieli lokali. I trudno się dziwić, bo nawet jeśli sama woda z kranu nic nie kosztuje, to zmienia się cały układ sprzedaży napojów, które dotąd były jednym z ważniejszych źródeł marży.
W tle pojawia się też pytanie prawne i konstytucyjne. W Polsce obowiązuje zasada zapisana w Konstytucji RP: „Ograniczenie wolności działalności gospodarczej jest dopuszczalne tylko w drodze ustawy i tylko ze względu na ważny interes publiczny.” I tu zaczyna się dyskusja — czy obowiązek darmowego udostępniania wody w gastronomii rzeczywiście spełnia kryterium „ważnego interesu publicznego”, czy może jest już zbyt daleko idącą ingerencją w swobodę działalności gospodarczej?
Zwłaszcza że dla jednych to krok w stronę ekologii i ograniczenia plastiku, a dla innych realna zmiana w rachunku ekonomicznym lokali, gdzie każdy produkt na stole ma swoje przełożenie na przychód.
Na razie jednak temat pozostaje w sferze projektu. Do wejścia w życie jeszcze daleka droga, a ostateczny kształt przepisów może się zmienić w trakcie procesu legislacyjnego.
Jedno jest pewne — dyskusja dopiero się rozpędza.
Źródła:
- Rzeczpospolita – „Rząd zmienia zasady w restauracjach. Od 12 sierpnia 0,5 litra wody gratis do posiłku”
- Money.pl – „Pół litra wody na życzenie. Rząd chce zmian. Jest projekt”
- WP Finanse – „Nowy obowiązek restauracji. Klienci się ucieszą. Projekt jest w Sejmie”
- Food-Law – analiza projektu ustawy o wodzie w gastronomii
- IGI Food Law – „Bezpłatna woda dla konsumentów w restauracjach – projekt ustawy w Sejmie”
- Gov.pl – informacje o zmianach w ustawie o opakowaniach i systemie kaucyjnym (kontekst legislacyjny)
